Ara
20
2013

ÇOCUKLAR VE BİLİŞSEL ZEKA

çocuklar ve zekaları

Öğretmenlerin hitap ettiği yaş grubu ile eğitim yaparken dikkat etmesi gereken en önemli özelliklerden bir tanesi öğrencilerin içinde bulunduğu bilişsel zekâ dönemidir. Her yaş grubunun kendine özgü bir bilişsel zekâ düzeyi olduğu için düşünceler de buna göre şekillenmektedir. Bunun temeli Piaget’in bilişsel gelişim basamaklarına dayanmaktadır.

 

Duyusal-motor dönemde (0-2 yaş) : Çocuğun yaptığı hareketler sadece dış dünyayı keşfetmeye yöneliktir. Bu yüzden yapılan hareketlerde çok büyük bir anlam aranmamalıdır.

 

çocuk ve aile

 

İşlem (operasyon) öncesi dönem (2-7 yaş) : Bu dönemdeki çocuklar ben merkezlidir. Kendilerini başkalarının yerine koyamazlar. Dünyayı başkalarının açısından göremezler. Objeleri sadece tek bir özellikleri açısından sınıflandırılabilirler. Örneğin; renklerine göre sınıflandırma yada biçimlerine göre sınıflandırma gibi. Bir özellik bakımından farklı olan nesnelerin farkını göremezler. (Örneğin; yeşil üçgenlerle yeşil kareleri bir arada gruplayabilir.) Korunum henüz gelişmemiştir. Korunum herhangi bir nesne ya da nesne grubunun fiziksel biçimi yada mekandaki konumu değiştiğinde, nesnelerin miktar, sayı, alan, hacim vb. özelliklerini değişmeyeceği ilkesidir. Sonuç olarak, bu yaşlardaki, çocuklar duyumlarla elde edilen ötesine geçemezler. Yani nesnenin korunumunu kazanmamışlardır. Ancak bu dönemin sonlarına doğru, somut nesnelerle küçük sayıları toplayabilir ve çıkartabilirler.

 

çocuk ve oyun

 

Somut işlemler dönemi (7-12 yaş) : 7-12 yaşları arasındaki dönemi kapsamaktadır. İlköğretimin ilk dört yılı içinde yer almaktadır. Bu dönemde bireyin sınıflama, sınıflandırma, karşılaştırma, dört işlem yapma ve dönüştürme gibi becerileri gelişir; çocuğun işlemleri muhakeme edişi mantıklı bir hale gelir. İşlem öncesi dönemde çözülemeyen korunum problemleri bu dönemde çözülür. Somut işlemler döneminde çocukların bilişsel yapıları bazı problemleri zihinsel olarak çözebilecek düzeye gelmiş olmakla birlikte, bu dönemde bir problemin çözülmesi somut nesnelerle bağlantılı olmasına bağlıdır. Somut işlemler dönemi, zihinsel işlem yapma yeteneğinin henüz gelişmediği işlem öncesi düşünce ile mantık işletme yoluyla muhakeme yapabilen soyut düşünce arasında bir geçiş dönemi olarak kabul edilebilir.

 

çocuk zeka

 
Somut işlemler dönemine verebileceğim çok güzel bir örnek bulunmaktadır. İlkokul 5 lerin Zekâ Oyunları dersine girmiştim. Eski sistemde ilkokul beş yeni sistemin orta birinci sınıfları oluyor. Dersimiz zekâ oyunları olduğu için öğrencilerin yaşlarına uygun sorular sormaya gayret ediyordum. İlerleyen zaman içinde öğrencilerden bir tanesine merak edip sordum. “Büyüyünce ne olmak istiyorsun?” dedim. Öğrenci : “Öğretmenim büyüyünce uzaya gitmek, aya çıkmak istiyorum. Bunun için astronot olmam lazım. Aya gitmek istiyorum çünkü orada fareler mi var çok merak ediyorum. Sürekli Ay’ı kemirip kemirip duruyorlar. Artık yeter kemirip durmasınlar.” dedi. Bu cevap karşısında gülmüştüm ama diğer öğrencilere de Ay hakkında soru sorduğumda, onlar da fareler gerçekten orada yaşıyorlar ondan mı öyle oluyor diye yanıt alınca onların anlayacağı dilden Ay’ın, Güneş’in ve Dünya’nın hareketlerini anlatmıştım.

 

Öğretmenlerimize bu örnekte görüldüğü gibi büyük bir rol düşüyor. Öğrencilerin anlama düzeylerine inerek olayları somutlaştırmak gerekmektedir. Özellikle ilkokul kademesindeki öğrencilerde kullanılacak örneklerin öğrencinin kafasında elle tutulur, gözle görünür bir şekilde olması önem arz etmektedir. Geleceğin süper beyinlerini yetiştirecek süper öğretmenlerimize sevgilerle…

Bir önceki yazımız olan BEYİNSEL DEĞİŞİME MERHABA! başlıklı makalemizde beyin, değişim ve gelişim hakkında bilgiler verilmektedir.

TwitterGoogle+FacebookLinkedInTumblrPaylaş

Yazar Hakkında: HAKAN BİROL

Bir Yorum Yap

Twitter’den Takip Et!

  • #Yaşam kimi zaman cevabi olmayan sorularla bizi baş başa bırakır. Kim bilir? Belki daha da güçlenmemiz içindir tüm bu sorular...
    about 1 ay ago
  • Hepimiz misafiriz... Fazla söze gerek yok... Cümleler zaten yeterince yorgun. Gitmeyin kelimelerin üstüne bu kadar. #sarıpanjurluev
    about 1 ay ago

Facebook Sayfası

Hakan Birol TV

Giriş

Anket

Kişisel Gelişime İnanıyor musunuz?

View Results

Loading ... Loading ...

Son Yorumlar