Eki
28
2013

ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK KAFESİ

öğrenilmişçaresizlik

Hayatımızda hedeflerimize ulaşmada birçok plan yapıp değişik yollar denemişizdir. Bazen başarmış bazen de istediğimiz sonucu alamamışızdır. İstediğimiz sonucu alamamışızdır diyerek bunun üstüne vurgu yapıyorum çünkü başarısızlık yoktur sadece geri bildirimler vardır. İşte bu geri bildirimlerin yanlış anlaşılması sonucu maalesef ki kişilerde öğrenilmiş çaresizlik diye bir durum oluşuyor. Peki, nedir bu durum? Öğrenilmiş çaresizlik kişinin başarmak istediği şey, birçok denemeden sonra başaramaması sonucunda oluşan bir olgudur. Hayvanlar üstünde yapılan deneylerde dahi bu ispatlanmıştır.

 

Araştırmacılar bir köpekbalığını oda büyüklüğündeki bir cam bölmeye koymuşlar. Cam bölmenin diğer tarafında da balıklar var. Köpekbalığı ne tarafa gitse cam bölmeye çarpmış. Bir süre sonra cam bölmeye çarpmamayı öğrenmiş. Çünkü ne kadar uğraştıysa da diğer taraftaki balıklara ulaşamamış. Köpekbalığı 21. günden sonra cam bölmelere hiç çarpmamayı öğrenmiş. Bunun üzerine cam bölmeyi çıkarmışlar. Köpekbalığı oralı bile olmamış. Kendisinin sadece o bölme alanına kadar yüzebileceğini sanıyormuş. Artık diğer balıkları yiyemeyeceğini anlamış ve balıklara dokunamamış. Çünkü köpekbalığı çaresizliği öğrenmiş.

 

Bir kafese 5 maymunu koyarlar. Ortasına da bir merdiven ve tepesine iple de muzları asıverirler. Her bir maymun muzlara ulaşmak için merdivenleri çıktıklarında dışarıdan üzerine soğuk su dökerler. Her maymun ayni denemeye giriştiğinde buz gibi soğuk bir suyla ıslatılır. Bütün maymunlar tüm denemeler sonunda sırılsıklam ıslanırlar. Bir zaman sonra muzlara hareketlenen maymunlar diğerlerince engellenmeye başlanır. Suyu kapatıp maymunlardan birini dışarı alınıp yerine yeni bir maymun koyarlar. İlk yaptığı is muzlara ulaşmak için merdivene tırmanmak olur; ama diğer 4 maymun buna izin vermez ve yeni maymunu bir güzel döverler. Daha sonra ıslanmış maymunlardan bir tanesi daha yeni bir maymunla değiştirilir ve merdivene ilk yaptığı atakta diğerlerince dayak yer. Bu ikinci yeni maymunu en şiddetli ve istekli dövense ilk yeni maymundur. Islak maymunlardan üçüncüsü de yenisiyle değiştirilir. En yeni gelen maymun da ilk atağında yine cezalandırılır. Diğer 4 maymundan yeni gelen ikisinin en yeni gelen maymunu niçin dövdükleri konusunda hiç bir fikirleri yoktur. Son olarak en bastaki ıslanan maymunların 4. ve 5.si de yenileriyle değiştirilir. Tepelerinde bir salkım muz asili olduğu halde artik hiç biri merdivene yaklaşmamaktadır. Neden mi? Çünkü burada isler böyle gelmiş ve böyle gitmelidir.

 

Pire deneyi de güzel bir örnektir öğrenilmiş çaresizliğe. Pire normalde 50 cm yüksekliğe zıplayabilir. Pire yüksekliği 30 cm olan cam kavanoza konur. Kavanozun ağzını kapatılır altından ısıtılmaya başlanır. Kavanozun altı ısındıkça pireler zıplar ve zıpladıkça başı kapağa çarpar. Bir süre sonra pireler kapağa çarpmamak için 30 cm’den az sıçramaya başlarlar. Bir süre sonra kavanozun kapağı açılsa dahi pireler 30 cm den fazla sıçrayıp kavanozdan çıkmazlar. Çünkü hala kavanozun kapağına çarpacağını düşünürler.

Öğrenilmiş çaresizliğin bir başka örneğini dünyanın en iyi takımlarından Barcelona’nın antrenörünün şu ifadesi her şeyi net bir şekilde ortaya koyuyor. Mourinho maç sonundaki basın toplantısında, “Ne yazık ki Real Madrid soyunma odasında Camp Nou’da Barcelona’yı yeneceğimize inanmayan oyuncular var. Turu bundan geçemedik” diye konuştu.

 

Her şeyin başın kuvvetli bir inançtır. Neye inanırsanız onu yaşarsınız. Onun için daima olumlu düşünerek hayatı negatif duygulardan uzak bir şekilde yaşamaya devam edelim. Gelişimle kalın…

 

HAKAN BİROL / … gelişimle el ele, değişimin izinde…

www.hakanbirol.com

…..

Bir önceki yazımız olan SÜPER BEYİNLER SÜPER OKUR başlıklı makalemizde alışkanlık, anlayarak hızlı okuma ve beyin egzersizi hakkında bilgiler verilmektedir.

TwitterGoogle+FacebookLinkedInTumblrPaylaş

Bir Yorum Yap

Twitter’den Takip Et!

  • #Yaşam kimi zaman cevabi olmayan sorularla bizi baş başa bırakır. Kim bilir? Belki daha da güçlenmemiz içindir tüm bu sorular...
    about 1 ay ago
  • Hepimiz misafiriz... Fazla söze gerek yok... Cümleler zaten yeterince yorgun. Gitmeyin kelimelerin üstüne bu kadar. #sarıpanjurluev
    about 1 ay ago

Facebook Sayfası

Hakan Birol TV

Giriş

Anket

Kişisel Gelişime İnanıyor musunuz?

View Results

Loading ... Loading ...

Son Yorumlar